В конкурсе приняли участие студенты и выпускники 58 вузов (в том числе филиалов), которыми 




PDF просмотр
НазваниеВ конкурсе приняли участие студенты и выпускники 58 вузов (в том числе филиалов), которыми 
страница501/526
Дата конвертации19.05.2013
Размер6.84 Mb.
ТипКонкурс
1   ...   497   498   499   500   501   502   503   504   ...   526

сціплымі і не разгортваюцца ў асобнае даследаванне або хаця б у больш глыбокі аналіз праблематыкі. 
Тым  не  менш,  яшчэ  ў 20-я  гг.  ХХ  ст.  на  гэтую  з’яву  звярнуў  увагу  пачынальнік  беларускага 
мастацтвазнаўства  Мікола  Шчакаціхін.  Але  фактычна  паўстагоддзя  (у  сувязі  з  савецкай  ідэалогіяй) 
тэмы сакральнага мастацтва не знаходзілі асвятлення ў навуковай літаратуры.  
Але з 70-х гг. у беларускім мастацтвазнаўстве зноў пачынаюць з’яўляцца даследаванні іканапісу. 
Гэта,  перш  за  усё,  публікацыі  Н. Ф. Высоцкай,  дзе  даследчыца,  услед  за  М. Шчакаціхіным,  таксама 
звяртаецца за праблемы выкарыстання гравюры як крыніцы абраза. Такіх прыкладаў Н. Ф. Высоцкая 
прыводзіць  дастаткова  шмат,  але  яе  гэтая  з’ява  цікавіць  як  магчымасць  атрыбуцыі  іканапіснага 
помніка. Неабходныя для нашага разгляду звесткі ўтрымліваюцца ў працах А. Ярашэвіча, Э. Вецер, 
Ю. Піскуна,  Ю. Хадыкі.  Акрамя  даследчыкаў  іканапісу  да  названай  праблематыкі  звярталіся  і 
кнігазнаўцы – даследчыкі гравюры В. Ф. Шматаў і А. М. Пікулік. Але хоць праблема ўплыву гравю-
ры  на  іканапіс  і  знайшла  пэўнае  асвятленне  ў  працах  беларускіх  навукоўцаў,  усё  ж  яна  з’яўляецца 
невывучанай, а звесткі, якія прыводзяцца, як правіла вельмі сціслыя і абмяжоўваюцца канстатаванне 
таго, што крыніцай для пэўнага абраза  магла паслужыць пэўная гравюра [1]. 
У дадзенай працы разгледжаны адзін з аспектаў праблемы выкарыстання гравюры як крыніцы для 
іканапісу, а менавіта: засваенне ілюстрацыі кірылічных выданняў у якасці першаўзору для беларуска-
га  праваслаўнага  і  ўніяцкага  абраза  ХVІІ – першай  паловы  ХІХ  стагоддзяў.  Высвятленне  такіх 
уплываў  дасць  магчымасць  прасачыць  асаблівасці  станаўлення  і  развіцця  іканапісных  школ,  пашы-
рэння  і  распаўсюджання  пэўнай  іканаграфіі,  выявіць  шляхі  пранікнення  нетыповых  або,  наадварот, 
агульнараспаўсюджаных рысаў.  
Храналагічныя межы даследавання ахопліваюць перыяд з ХVІІ ст. да першай паловы ХІХ ст. Гэ-
та – працяглы прамежак часу, для якога, у мастацкім плане, не была ўласціва аднастайнасць. Вылу-
чэнне такога перыяду для разгляду характарызуецца збольшага агульнымі гістарычнымі працэсамі, (а 
не мастацкімі), асноўная сутнасць якіх заключаецца ў існаванні на нашых землях Уніяцкай Царквы, 
утворанай у 1596 г. і скасаванай у 1839 г. Што датычыцца мастацкіх з’яваў, то за гэты прамежак часу 
адбываліся  істотныя  змены  і  пераўтварэнні.  Іканапіс  у  разглядаемы  перыяд  праходзіць  некалькі 
этапаў:  у  ХVІІ  ст.  адбываецца  станаўленне  лакальных  школ  са  сваімі  адметнымі,  характэрнымі 
рысамі; у ХVІІІ ст. істотна аддзяляецца высокае (прафесійнае) мастацтва ад нізавога (самадзейнага) 
[2, c. 204–205]; а датычна ХІХ стагоддзя даследчыкі сакральнага мастацтва ўвогуле адзначаюць зга-
санне прафесійнага іканапісу і панаванне самадзейнага [3, с. 279]. 
Неабходнасць  супольнага  разгляду  праваслаўнага  і  ўніяцкага  абраза  абумоўлена  агульнасцю 
культурна-гістарычнага  і  мастацкага  кантэксту,  у  межах  якіх  адбывалася  станаўленне  і  развіццё 
твораў сакральнага жывапісу абедзвюх канфесій. У адрозненні ад каталіцкай алтарнай карціны, ары-
ентаванай на заходнееўрапейскія здабыткі і дасягненні, праваслаўны і ўніяцкі іканапіс у разглядаемы 
перыяд знаходзіўся у моцнай ўзаемасувязі з народным вобразным ладам, зазнаў уплыў фальклорнага 
светабачання. Таму натуральна, што крыніцамі для такіх твораў часта выступалі гравюры кірылічных 
выданняў,  якія  былі  больш  блізкімі  і  зразумелымі  сваёй  выразнай  лаканічнасцю  і  прастатой 
выяўленчай мовы. 
Як ужо адзначалася, першым з беларускіх даследчыкаў, хто звярнуў увагу на выкарыстанне гра-
вюр  для  іканапісу,  быў  М. Шчакаціхін.  Такія  звесткі  ён  прыводзіць  адносна  групы  латыгаўскіх 
абразоў сярэдзіны ХVІІІ ст., пры гэтым засяроджваецца больш на двух: “Каранаванне Маці Божай” і 
“Нараджэнне Хрыстова”. Крыніцай для першага ён называе дрэварыт з магілёўскага выдання 1698 г. 
“Акафісты штодзённыя”, які з’яўляецца копіяй гравюры з кнігі Транквіліёна Кірыла “Зерцало бого-
словия”,  выдадзенай  ва  Уневе  ў 1692 г.  А  пратографам  для  “Нараджэння  Хрыстова”,  на  думку 
М. Шчакаціхіна, паслужыла гравюра з куцеінскага “Трыфалагіёна” 1647 г. Што датычыцца “Карана-
вання Маці Божай”, то параўнанне латыгаўскага абраза з магілёўскай гравюрай не дае падставы адна-
значна сцвярджаць пра іх іканаграфічную сувязь. Натуральна, што падабенства ёсць, аднак яно тлу-
мачыцца кананічным адлюстраваннем. На нашую думку, найбольш блізкай іканаграфічнай аналогіяй 
(а можа і крыніцай) абраза з’яўляецца выява з тытульнага аркуша кнігі  Іанікія Галятоўскага “Ключ 
разумення”, выдадзенай у Кіеве ў 1659 г. На гэтым дрэварыце і іканапісным творы ёсць шэраг агуль-
ных дэталяў (якіх няма на магілёўскай і ўнеўскай гравюрах). Адзіным істотным адрозненнем паміж 
абразом і гравюрай з “Ключа разумення” з’яўляецца тое, што Саваоф на іконе паказаны са сферай, а 
на дрэварыце з посахам. Таксама адрозніваецца форма кароны, якой карануюць Маці Божую. Тым не 
менш, гэта не вельмі істотныя адрозненні, а падабенстваў паміж творамі значна больш. Увогуле, гэ-
тая  гравюра,  з  выяўленых  намі  адпаведных  твораў,  з’яўляецца  найбольш  блізкай  іканаграфічнай 
аналогіяй.  Што  датычыцца  другога  латыгаўскага  абраза,  то  і  тут  версія  М.  Шчакаціна  пра  куцеінскі 
 
568
1   ...   497   498   499   500   501   502   503   504   ...   526

Похожие:

В конкурсе приняли участие студенты и выпускники 58 вузов (в том числе филиалов), которыми  iconУченики 2Б класса (классный руководитель Петрова Н. В) Ли Том и Мажорова Юлия очередной раз приняли участие в дистанционном Всероссийском конкурсе. В этот раз
Ученики 2Б класса (классный руководитель Петрова Н. В) Ли Том и Мажорова Юлия очередной раз приняли участие в дистанционном Всероссийском...
В конкурсе приняли участие студенты и выпускники 58 вузов (в том числе филиалов), которыми  iconКак отдыхают студенты в культурной столице
Санкт-Петербургского государственного инженерно-экономического университета (СПбгиэу) провела исследование среди студентов с целью...
В конкурсе приняли участие студенты и выпускники 58 вузов (в том числе филиалов), которыми  iconКонкурс поделок из природного материала «Школьная Лешишка»
В конкурсе приняли участие: Балалева И., Барыкин И., Волков В., Дмитриева Е., Сладкова Д
В конкурсе приняли участие студенты и выпускники 58 вузов (в том числе филиалов), которыми  iconКонкурсе  приняли  участие  146   
Городской  инновационный  кон- вания  работодателей  и  возможно- лизировать для студента вопрос его 
В конкурсе приняли участие студенты и выпускники 58 вузов (в том числе филиалов), которыми  iconОргкомитет международной научно-практической конференции
Вузов старших курсов, выпускники вузов, аспиранты, адъюнкты, соискатели и молодые научные деятели вузов Украины, ближнего и дальнего...
В конкурсе приняли участие студенты и выпускники 58 вузов (в том числе филиалов), которыми  icon14. 11. 2012  вида профессиональной деятельности. (6+) новости almA mAter угту fresh ideas*: 
В мониторинге приняли участие 541 государственный  вуз и 994 филиала. Эффективность вузов оценивалась по 
В конкурсе приняли участие студенты и выпускники 58 вузов (в том числе филиалов), которыми  iconИнструкция по заполнению заявки на участие в программе фулбрайта для выпускников вузов и аспирантов на 2011-2012 учебный год просьба направлять все заявки на участие в конкурсе в московский офис программы фулбрайта (адреса указаны ниже) полезный совет: Поскольку настоящая инструкция очень ёмкий доку
Просьба направлять все заявки на участие в конкурсе в московский офис программы фулбрайта (адреса указаны ниже)
В конкурсе приняли участие студенты и выпускники 58 вузов (в том числе филиалов), которыми  iconВ конкурсе приняли участие 122 девушки из разных стран. 
Конкурс «Мисс Мира» - один из наиболее популярных  и  рейтинговых  ежегодных  шоу  в  мире.  Финал  конкурса 
В конкурсе приняли участие студенты и выпускники 58 вузов (в том числе филиалов), которыми  iconВ  конкурсе  могут  принимать  участие  студенты  Инженерно-строительного  института  любого 
Конкурс  «Лицо  иси»  (далее  Конкурс)  -  открытый  студенческий  конкурс,  направленный  на 
В конкурсе приняли участие студенты и выпускники 58 вузов (в том числе филиалов), которыми  iconФгуп «Информрегистр», №0320902137 министерство образования и науки российской федерации
«Проблемы формирования массового сознания в условиях межкультурной коммуникации», в которой приняли участие преподаватели и студенты...
Разместите кнопку на своём сайте:
kak.znate.ru


База данных защищена авторским правом ©kak.znate.ru 2012
обратиться к администрации
KakZnate
Главная страница